Beste leden,
Vrijdag 26 juni presenteerde LVVN-minister Jaimi van Essen, het stikstofplan van de minderheidscoalitie. Een pakket aan maatregelen waarover op woensdag 1 juli in de Tweede Kamer werd gedebatteerd. DDB was één van de ondertekenaars van de petitie die aangeboden werd in Den Haag en is onderdeel van de gezamenlijke boerenorganisaties, die op dinsdagavond in Nijkerk ook een statement naar buiten brachten.
“Het land moet van het slot”
Op de vraag aan de minister van LVVN tijdens het debat óf dit pakket daadwerkelijk zal leiden tot vergunningverlening, bleef het stil.
Omdat juist dát, met dit plan niet zal gebeuren. Zelfs de eerste stap – stalinnovaties, investeringen door boeren – is afhankelijk van vergunningverlening.
En wat kan er de afgelopen 7 jaar niet verleend worden …? Precies.
De reden dat er met dit pakket nog steeds geen vergunningen verleend kunnen worden komt doordat noodzakelijke wetswijzigingen NIET direct doorgevoerd worden. Zoals het direct ophogen van de Rekenkundige ondergrens (RKO). Alleen als de RKO opgehoogd is, kunnen er weer vergunningen verleend worden en kan de bouw door. Minister Van Essen blijft net zozeer hangen in modellenwaanzin, als zijn voorgangers. KDW en AERIUS blijven, met al hun tekortkomingen, het uitgangspunt in het beleid.
Het pakket aan maatregelen waarmee boeren worden opgescheept is bovendien disproportioneel en zal – zolang alleen van KDW’s en AERUS wordt uitgegaan – niet tot aantoonbaar natuurherstel leiden. Zelfs niet als vee wordt opgeruimd. Want de rechter heeft immers al vastgelegd dat alleen als de luchtconcentraties aantonen dat er minder ammoniak in zit, er aan natuurherstel is voldaan. En wat daalt niet, ondanks grote aantallen vee die opgeruimd werden tijdens dierziektecrises in het verleden of het Schiermonnikoog-experiment? De ammoniak in luchtconcentraties. Waarmee de wetsvoorstellen niet doelmatig zijn.
Gevolgen voor alle boeren én burgers in de zones
De afstandszones zijn uit de lucht gegrepen – ontbreken elke wetenschappelijke grond – en leiden slechts tot eliminatie van (boeren)bedrijven. Tot krimp. Wat de zones óók zullen betekenen, is dat ook bedrijven en bedrijvigheid die geen landbouw zijn, evenzeer zullen worden beperkt. Niemand schijnt zich dat te realiseren maar een overheid kan niet één groep belasten met wetgeving, en de anderen in hetzelfde gebied ‘vrij’ laten. Dat zien we nu al: het totale land zit op slot en niet alleen de veehouderij.
Elke bakker die een nieuwe oven nodig heeft om brood te bakken voor het dorp, zal – door de eerder gerechtelijke uitspraak over additionaliteit (de eis dat stikstofruimte – bij intern of extern salderen – alleen mag worden ingezet voor nieuwe ontwikkelingen als deze ruimte niet al keihard nodig is om de natuurdoelen in Natura 2000-gebieden te halen), een Nb vergunning aan moeten vragen. En – aangezien ook de bakker in die 500 of 1000 meter valt, is die onmogelijk te krijgen. Dus, voor alle activiteiten in de zones – of het nu een dorpsfeest is of een (minimale) aanpassing van een installatie: het kan niet meer!
Het platteland gaat nóg meer op slot dan nu het geval is! Wat de minderheidscoalitie heeft gepresenteerd, is een sterfhuisconstructie. Voor de boeren én voor de burgers op het platteland.
GVE-norm en fosfaatrecht als kapstok
Over de GVE-norm is al veel gezegd. Deze norm voegt niets toe aan ‘natuurherstel’: het is onversneden politiek om de veestapel te laten krimpen.
Inmiddels zijn er door specialisten ook berekeningen gedaan welke effecten de koppeling van ammoniak aan fosfaatrechten heeft. Je moet terug van 13kg/koe naar 7.2kg. Hoe dan, met een lege gereedschapskist? De CO2 opdracht is al net zo onmogelijk: er zijn bedrijven die van 850 terug moeten naar 500. Hoe dan?
De stapeling van maatregelen in het stikstofpakket komen bovendien bovenop andere verzwaarde programma’s die ook op de Nederlandse agrarische sector af komen. Om enkele te noemen: KRW, grondwaterbescherming, provinciale verordening, gemeentelijk omgevingsplan, de veenweide-aanpak, methaanreductie, convenant dierwaardig enz. enz. enz. Dat het huidige stikstofpakket “Ruimte voor de boer” oplevert, is niet waar. Velen zijn koppen op EU-beleid. Waarmee ook het gelijke speelveld uit beeld is.
Het is bovendien opnieuw de onbetrouwbare overheid die de gemiddelde Nederlander op kosten jaagt áls die 20 miljard daadwerkelijk wordt uitgegeven aan dit pakket: 1111 (elfhonderd elf) euro per persoon. Een gemiddeld gezin in Nederland – 4 personen – gaat 4444,00 euro betalen!!! Voor niks. Zoveel is al duidelijk. Nederland zonder boeren levert geen natuurherstel op. In tegendeel. Dit plan levert slechts economische en ecologische schade op.
DDB heeft zich aangesloten bij de boerenorganisaties die zich nu beraden op acties op verschillende terreinen: zichtbaar, hoorbaar maar ook via de rechtsgang. We gaan tot het uiterste om voor u, onze leden, slechte wetgeving te voorkomen. En, wanneer opgeroepen wordt tot actie, mag u de keus maken en de keus is heel beperkt: optoeren of oppakken.
N.B. Minister van Essen beweerde tijdens het Kamerdebat – n.a.v. het statement dat DDB samen met andere belangenorganisaties woensdagavond had uitgedaan – dat hij ook DDB en NMV heeft meegenomen in zijn plannen, omdat zij aangesloten zijn bij ZuivelNL en ZuivelNL in het Maatschappelijk overleg Taskforce zit. De rol echter van dit maatschappelijk overleg was top-down: aanhoren wat LVVN bekokstoofd had.
Dat voorstellen vanuit de sector opgenomen werden in de plannen was niet aan de orde. ZuivelNL is bovendien geen belangenbehartiger.
Onderwerpen werden veelal hoog-over behandeld. De inbreng van ZuivelNL in dit gremium lag in lijn met wat in de bestuurlijke overleggen is gezegd. Op de site van ZuivelNL is over de rol binnen de maatschappelijk taskforce, op 26 juni een bericht geplaatst: https://www.zuivelnl.org/nieuws/toelichting-lvvn-op-voornemens-stikstofbeleid.
Bestuur DDB
03 juli 2026
