Eerste reactie van de Landbouw Alliantie op de kabinetsbrief van 3 november 2026
Het kabinet gaat door op de op 26 juni ingeslagen weg om Nederland van het Slot te krijgen. Dat blijkt uit de stukken die het kabinet vandaag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Ondanks het feit dat de Alliantie keer op keer gewezen heeft op de desastreuze gevolgen van dit beleid voor de veehouderij, vindt het kabinet de modellenwerkelijkheid omtrent natuur blijkbaar veel belangrijker dan het in de benen houden van een vooraanstaande voedselproducerende sector
Of de ingezette weg gaat leiden tot een betere staat van de natuur is nog maar de vraag. Hetzelfde geldt voor de vergunningverlening. Uit de brief van 26 juni bleek al dat Nederland niet direct, maar slechts stapsgewijs en gebied voor gebied van het slot komt. In de ogen van de Landbouw Alliantie kan dit voor het overgrote deel van Nederland nog jaren gaan duren.
Nog veel erger is de prijs die de veehouderij moet gaan betalen voor het beleid van het kabinet. Het in de Wet opnemen van een ammoniak emissiereductiedoelstelling van 45-50 kiloton t.o.v. 2019 en het wettelijk vastleggen van sectorale emissiereductiedoelstellingen leiden als zodanig niet tot het lostrekken van de vergunningverlening. Maar het gevolg van deze voornemens is wel dat op basis van deze emissiereductiedoelstellingen onhaalbare opgaves voor de veehouderij worden vastgelegd. Zoals de norm van 0,164 kg NH3/fosfaatrecht voor de melkveehouderij.
Deze afrekenbare bedrijfsspecifieke ammoniakemissieplafonds per 2035 mogen dan in de ogen van het kabinet technisch haalbaar zijn met management- en technische maatregelen, financieel zijn ze dat allerminst, zo blijkt uit doorrekeningen van diverse instanties. Dit nog afgezien van het feit dat voor veel van deze maatregelen een natuurvergunning nodig is. En, zoals gezegd, die krijgt men voorlopig niet.
De Landbouw Alliantie is er al langer van overtuigd dat het kabinet met dit op een modellenwerkelijkheid gebaseerde beleid op de verkeerde weg zit. Het kan anders en het moet anders. Waar de Landbouw Alliantie vanaf het begin heeft ingezet op een fundamentele koerswijziging hebben LTO en NAJK ervoor gekozen om het kabinetsbeleid op onderdelen bij te sturen. De brief laat zien dat deze aanpak nauwelijks resultaten heeft opgeleverd. Agrarische ondernemers blijven te maken houden met grote onzekerheden, met kwetsbare regelgeving en vooral met gebrek aan echt perspectief.
De conclusie van de Landbouw Alliantie is dan ook dat het schaven aan een systeem dat gebaseerd is op onjuiste aannames en rekenmodellen niet leidt tot oplossingen. Zolang de fundamenten van het beleid niet ter discussie worden gesteld blijven we op een dood spoor zitten.
Zoals gebleken is op de massaal bezochte bijeenkomsten (bijna 15000 boeren en andere belangstellenden) van de Landbouw Alliantie in augustus en september bestaat er bij het overgrote deel van de boeren geen enkel draagvlak voor de plannen van het kabinet. Die leiden, zoals het PBL aangeeft, niet alleen tot een forse krimp van de veestapel met 30-40% (of zelfs meer), maar daardoor ook tot een enorme krimp in de toeleverende, verwerkende en dienstverlenende sectoren. Met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid, de voedselzekerheid, de leefbaarheid van het platteland, het nationaal inkomen en de betalingsbalans.
De Landbouw Alliantie is van mening dat het beleid van het kabinet leidt tot een teloorgang van de veehouderijsector. Een sector die tot op de dag van vandaag door de rest van de wereld gezien wordt als een van de meest succesvolle, innovatieve en ook duurzame. Een sector kan haar bestaansrecht verliezen als zij om economische redenen niet meer meekan in de vaart der volkeren. Maar daar is hier geen sprake van. In Nederland wordt door het kabinet doelbewust een op zichzelf zeer rendabele sector het land uit gereguleerd. De Alliantie roept politieke partijen dan ook op om haar op 12 oktober gepubliceerde plan serieus te nemen en het kabinet op te roepen haar afbraakbeleid te stoppen.
In dat verband stelt de Landbouw Alliantie het op prijs dat de minister het plan van de Alliantie voor reflectie wil voorleggen aan een expertpool. Hoge verwachtingen daarvan heeft de Alliantie niet, maar het is tenminste iets.
